الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

139

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

98 - ( براى دفع ناراحتى آنان ) پروردگارت را تسبيح و حمد گو ، و از سجده كنندگان باش . 99 - و پروردگارت را عبادت كن تا يقين ( مرگ ) فرا رسد . تفسير : مكتبت را آشكارا بگو ! در اين آيات كه آخرين آيات سوره « حجر » است نخست به سرنوشت « مقتسمين » ( تجزيه گران ) كه در آيات قبل از آنها سخن به ميان آمده بود مىپردازد و مىگويد : « سوگند به پروردگارت كه ما بطور قطع از همه آنها سؤال خواهيم كرد » ( * ( فَوَ رَبِّكَ لَنَسْئَلَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ . . . ) * ) « از تمام كارهايى كه انجام مىدادند » ( * ( عَمَّا كانُوا يَعْمَلُونَ ) * ) . روشن است كه سؤال خداوند براى كشف مطلب پنهان و پوشيده اى نيست ، چرا كه او از اسرار درون و برون آگاه است ، و ذره‌اى در آسمان و زمين از علم بىپايان او مخفى نيست ، بنا بر اين سؤال مزبور به خاطر تفهيم به خود طرف است تا به زشتى اعمالش پى ببرد ، و يا به عنوان يك نوع مجازات روانى است ، چرا كه بازجويى از كارهاى خلاف ، آن هم توام با سرزنش و ملامت ، آن هم در جهانى كه انسان به حقايق نزديكتر و آگاهتر مىشود ، دردناك و زجرآور است ، بنا بر اين ، در حقيقت اين پرسشها بخشى از مجازات آنهاست . ضمنا عموميت « * ( عَمَّا كانُوا يَعْمَلُونَ ) * » نشان مىدهد كه از همه اعمال آدمى بدون استثناء سؤال خواهد شد و اين خود درسى است براى همه انسانها كه لحظه اى از اعمال خود غافل نمانند ، و اينكه بعضى از مفسران اين سؤال را محدود مساله توحيد و ايمان به انبياء و يا مربوط به معبودهاى مشركان دانسته‌اند سخنى است بىدليل بلكه مفهوم آيه كاملا تعميم دارد .